Xoves 16 de Maio de 2002 - 00:00
A escola continua a ser unha institución desgaleguizadora. O alunado chega á escola falando galego en maior medida que o fai durante a sua estadia escolar e xa non digamos ao abandonar o sistema educativo. E asi resulta cando menos paradoxal que é un dos peares de calquer sociedade -a insitución escolar- estea a cumprir un papel contrário ao desenvolvimento pleno do noso idioma.
Cando vai máis de 6 anos da publicación do Decreto 247/95 (que desenvolve a Lei 3/1983, de normalización lingüística, para a sua aplicación ao ensino en língua galega nas ensinanzas de réxime xeral impartidas nos diferentes nívieis non universitários) e 19 anos da Lei de Normalización Lingüística, que recoñece o galego como língua própria de Galiza, constatamos que, no ensino en xeral e no ensino en particular, nen sequer se garante o direito de que os nenos e nenas de Galiza sexan escolarizados no idioma próprio. Preocupa-nos o escaso avanzo dos usos do noso idioma como
língua veincular no ensino. Todos os estudos, proveñan
de onde proveñan, confirman a grave perda de galego-falantes.
Mentres o 85% das persoas maiores de 65 anos teñen
como língua habitual o galego, de 16 a 20 anos só
chega ao 46% (nas cidades esta porcentaxe só acada
o 31%). Xusto as nenas e nenos escolarizados durante a vixéncia
da Lei de Normalización Lingüística son
os únicos que non teñen como língua maioritária
de uso o galego. Recentemente, un informe da Unesco vén
corroborar o retroceso alarmante de galego-falantes que, de
continuar esta tendéncia, poria en perigo o seu futuro.
 |
Apesar disto incumpren-se reiteradamente os aspectos máis
positivos do Decreto 247/95. Calquer que sexa o nível
educativo, o incumprimento dos mínimos da lexislación
sobrepasa o 65% (ainda respeitados na sua totalidade non significarian
máis de 1/3 das aulas en galego). En Educación
Infantil, nos centros onde a língua predominante é
o galego, somente se imparte as aulas en galego no 17%; no
resto dos centros, a presenza do noso idioma é insignificante.
Estas constatacións respeito da língua no ensino
sinalan que a Xunta de Galiza está conculcando un direito
elemental do alunado galego, como é o de ser escolarizado
no próprio idioma. Nen sequer se garante o direito
a receber o ensino na nosa língua a aquel alunado que
ten como língua habitual o galego, contravindo a Carta
Europea de Línguas Minoritárias -subscrita
polo Governo español-, a Declaración
Universal de Direitos Lingüísticos, a Lei
de Normalización Lingüística e o Decreto
247/95 de galeguización do ensino.
Por iso, perante tanta pasividade e incumprimento dos direitos
máis elementais das persoas e dos povos, entre os cales
está o direito a receber educación en língua
própria, diriximo-nos ao Governo da Xunta coa exixéncia
de:
1.- Quen en cumprimento dun direito fundamental, recollido
no artigo 8 da Carta
Europea das Línguas Minoritárias, no artigo
29, apartado 1 da Declaración Universal dos direitos
Lingüísticos e no artigo 1, apartado 4, do Decreto
247/95, se garanta o ensino en língua galega na estapa
de Educación Infantil e no 1º ciclo de Educación
Primária ao alunado galego-falante, sen prexuízo
do contemplado a respeito do uso da língua predominante
entre o alunado.
2.- Que se tomen todas as medidas necesárias para
dar cumprimento imediato do Decreto 247/95 de galeguización
do ensino e outras que fagan posíbel que a institución
escolar se converta na máis firme valedora da recuperación
de usos do idioma galego.
3.- Que a Xunta de Galiza asuma e garanta a presenza real
e viva da nosa língua en todos os eidos, desde o ensino
e a administración deica os meios de comunicación
e o mundo da xustiza, pasando polo mundo da empresa e o traballo,
o das novas tecnoloxías ou o da toponímia própria.
4.- Que, de acorde con iso, a Xunta de Galiza acometa de
xeito urxente a redacción dun Plano Xeral de Normalización
Lingüística -no que participe activamente o conxunto
da socieade galega-, destinado á garantir a plena normalización
de usos sociais do noso idioma. |
