Señoras e señores diputados, comezarei por expresar a reacción social en Galiza, e a persoal de moitos galegos e galegas, neste momento: unha mistura de indignación, dor e impoténcia; a mesma, sen dúvida, que amosa o grupo de deputados do Bloque Nacionalista Galego, presentes nesta Cámara. Como a povoación de Galiza, gostaria-nos fuxir da resignación persoal e colectiva.

Señor ministro, as catástrofes cíclicas nas nosas costas marcaron as vidas de varias xeracións de galegos e galegas. 1970: Polikomander; 1973: Ercowit; 1976: Urquiola; 1987: Cason; 1992: Mar Egeo; 2002: Prestige. Tres das máis importantes catástrofes mundiais destas características tiveron lugar nun país que se chama Galiza. Distintos reximes políticos e governos foron testemuñas, actores e xestores da situación criada. Houbo máis ou menos organización, segundo os casos, pero nunca se tomaron as medidas adecuadas para que non se repetisen. Sempre primou a insensibilidade, a apariencia e a acción a curto prazo. Como se se tratase dun país e dun sector -sempre o máis afectado: o da pesca e o marisco- residuais e marxinais.

Este caso, señor ministro, vai camiño de se converter na máis dolorosa e tráxica das experiéncias, que afecta ao ecosistema e á povoación en proporcións descoñecidas até agora, até o ponto de se converter nun drama para todo o país. Asimismo, pon máis en evidéncia a falla de meios, a descoordinación e as limitacións dunha Administración pública condicionada, impotente e moitas veces connivente con un contexto transnacionalizado, ao que serven tanto o poder internacional como o estatal, e tan embarullado como dominado polo criterio do máximo benefício ainda que se corran riscos moitas veces apocalípticos.

Comezarei polas incógnitas. Aun sen pór en cuestión a alternativa aplicada -posto que non somos capaces de o facer con un criterio técnico próprio e de própria criación-, semella claro que se optou por aplica-la cunha xestión caótica, sen planificación nen obxectivo verificábel e en condicións de mínima prevención de riscos. Canto se tardou en chegar ao lugar do sinistro? Por que o rumo errático do barco desde o dia 13?, Por que a tardanza até que interviñeron os meios do próprio salvamento marítimo, como o Alonso de Chaves? Por que non se combatiu a contaminación no mar desde o princípio? Por que non se pediron e conseguiron meios con urxéncia, desde o comezo? Por que a información oficial non se correspondía nen se corresponde coa evolución da catástrofe, nen co que comprobaban os que sofren máis directamente as consecuencias? Nen siquieira a data de hoxe, señorías, sabemos cais foron realmente as relacións, actitudes e exixéncias do Governo ante o capitán, as empresas de rescate contratadas polas armadoras Smit e Tecnosub e co resto dos Estados europeos e o seu grau real de colaboración máis alá das declaracións de intencións. O factor económico xogou un papel decisivo, comezando pola própria sociedade estatal de Salvamento Marítimo que se acabou comportando da seguinte forma: Zafémonos desta bomba contando coa divina providéncia. O que si sabemos, señor ministro, é cál foi o comportamento do Governo nas suas máis altas instáncias, sen dúvida moi apartado de Galiza e dos seus habitantes. En primeiro lugar, o señor presidente Aznar expresou só preocupación por aproveitar a catástrofe para o litixio contencioso de Gibraltar, preocupando-se máis ben dos soños imperiais decadentes que da sorte dos seus cidadáns e dun território do Estado español. O barco, señor presidente, pasou por moitos portos e non se di nada a respeito de que os controis burocráticos funcionen na maioria dos Estados, incluídos moitos da Unión Europea. O señor Arias Cañete sentenciou desde La Mancha que nen perigo de catástrofe nen nada grave para a pesca galega, sen dúvida afeito a chalaneos co fraude e farto de aturar esa molestia que se chama pesca de Galiza. O señor Matas está desaparecido, contento cun reparto competencial que lle obriga, iso si, a inaugurar paseos marítimos en Galiza, polo que se ve tarefa esencial sen a cal perigaria a unidade de España. E vosté, tan eficiente no control executivo do Ministério de Fomento e en alguns casos de irresponsabilidade dos seus subordinados, ignora inícialmente o caso, reaxindo despois dicendo que haberá que exixir responsabilidades, iso si, a outros de fora, e ao final opta por un discreto siléncio e por unha falla de compromiso público. Non acode para nada a Galiza e chega cos señores López Sorts e Nogueira, que foron tamén desaparecendo cautelosamente detrás do verbo españolísimo do delegado do Governo, que embarullado polas apariencias dunha falsa información e polo caos criado acabou por perder toda credibilidade mesmo informativa, xa non digamos a política ou a capacidade de control da situación. Como explica vostede, señor Álvarez- Cascos, o seu desinterés e distanciamento do caso? Existe algunha responsabilidade por falta de previsión, sobre todo por non contar cos meios adecuados, e pola falla de planificación e control requerido nun caso como éste? Hai algunha responsabilidade das autoridades públicas no acontecimento que vai provocar a morte de todo ser mariño vivo na liña da costa de Galiza. Farán falla entre dous e catro anos para a recuperación das suas espécies máis fortes e máis resistentes e sobre todo hai un proceso de empobrecemento e esmorecemento e dificuldades ainda maiores para terras xa moi castigadas por un abandono e por unha despovoación cada vez máis progresiva.

Non lle vou discutir nada, ainda que si quero perguntar-lle se na alternativa escollida e na forma de a executar non se tivo en conta, como consideran todos os peritos e mesmo os patróns de pesca, que é imposíbel que en Galiza nesta época do ano non haxa ventos suroeste, oeste e noroeste. É imposíbel que o fueloil non chegue a terra como efeito do abanico que provoca a estela do fuel que vai deixando o barco, que progresivamente segue un rumo errático. Existe algunha responsabilidade política na catástrofe, señor ministro? Ninguén debe entoar o mea culpa ou mesmo dimitir? Isto mesmo di-se, señor ministro, tendo en conta o esforzo meritorio dos homes de Salvamento Marítimo, que sen dúvida tiveron que bregar con este caos. Salvamento Marítimo non ten as infra-estruturas necesárias en Galiza e isto hai que recoñecé-lo e remediá-lo urxentemente. Señor ministro, gostaria-me perguntar-lle agora o seguinte e que me contestase: Cais son as consecuencias do afundimento do barco? Hai garantías e seguridade de control de que non vai a aflorar todo o fuel? Cais son os índices de seguridade? Cantas foron realmente as toneladas verquidas, xa que por agora non son certas as cantidades oficiais, a xulgar por como está toda a costa de Galiza, desde Ferrol até a ria de Vigo? Cuál vai ser o perigo iminente da evolución da marea negra, en especial para as rias de Arousa, Pontevedra e Vigo?, Que control e actuación anticontaminante están a levar a cabo? Con que meios e con que resultados están a actuar vostedes neste intre? Cais son as reaccións dos Estados da Unión Europea, polo menos dos Estados máis próximas, e en particular das autoridades portuguesas á hora de afrontar as consecuencias desta catástrofe? É a posición do señor Giscar d´Estaing algo máis que o horror? Señor ministro, realmente vai pór vostede toda a carne no asador para converter a zona de Fisterra en lugar preferinte de actuacións de prevención e control, cos meios adecuados, do tráfico marítimo e loita contra a contaminación? Vai-se construir por fin o barco anticontaminante? Vai-se contar con barcos para transvasar o cru en condicións, como era necesário neste momento? Vai-se contar coas barreiras suficientes para non dar ese espectáculo miserábel de mercar cada x dias 5 ú 8 quilómetros e asi sucesivamente? Vai impulsar o troco das condicións de seguridade na navegación dos barcos con mercancias perigosas e o seu control? Señor ministro, como porta-voz do Bloque Nacionalista Galego neste momento podo-lle garantir que este grupo fará todo o posíbel para que non haxa precisamente unha dor resignada en Galiza, para que nada poda afogar o berro do noso país de:

Nunca máis!