Cerdedo  

A vila de Cerdedo nunha tarde de orballo

   

 O nome de Cerdedo parece ter a súa orixe etimolóxica en "Ceratesum", que significa  "lugar de cereixas", o que fai supoñer a abundancia desta froita nalgún tempo. O noso concello atópase no centro de Galiza a medio camiño entre as Rías Baixas, Santiago de Compostela e Ourense, na zona axial da cadea hercínica do Macizo Ibérico; cunha superficie de 83,08 quilómetros cadrados. Limita ó norte cos concellos da Estrada e Forcarei, ó sur con Cotobade e Forcarei, ó leste con Forcarei, e ó oeste con Campo Lameiro e Cotobade. 

Adro e igrexa da capital municipal

Rexístranse unhas temperaturas medias de 16,7ºC en verán e 8,9ºC no inverno, sendo xaneiro o mes máis frío; cunha pluviosidade que oscila entre os 2.000 e os 3.000 mm/ano. En ocasións pódese atopar neve por riba dos 550 metros de altura.

     Conta con 49 lugares agrupados en 8 parroquias (Cerdedo, Vilar, Pedre, Quireza, Castro, Tomonde, Folgoso e Parada), sendo os núcleos de poboación máis importantes Cerdedo(capital) e Os Castros (Quireza), onde se mantén a maioría dos 2.684 habitantes do concello, cunha densidade de 33,63 habitantes por quilómetro cadrado. O concello sufre un acelerado envellecemento da súa poboación, cunha tasa de natalidade do 3,35% fronte a unha mortalidade do 13,19%. Daí que se rexistre unha tasa de ocupación de tan só o 26,9%, dos cales a maioría se distribúe a partes iguais entre os sectores da construcción e os servicios, cun baixo nivel de renta que apenas supera os 9.000 euros. 

      

A existencia de numerosos, aínda que pequenos, afluentes do Lérez (nos que atopamos máis dun cento de muiños), fai que as terras sexan productivas e axeitadas para a agricultura e a gandeiría. Actualmente hai 980 ha. de terreo adicadas a pastizais, 1800 ha. a usos agrícolas (patacas e millo fundamentalmente), e 1.920 ha. en aproveitamento forestal. A explotación forestal quizáis sexa o uso maioritario neste momento xunto coa gandeiría extensiva (existen 146 explotacións gandeiras e 39 comunidades de montes).

 

Ponte de San Antón á beira da súa hermida

 

     A principal vía de comunicación é a estrada N-541, que pasa pola capital municipal atravesando o concello de leste a oeste, unindo a costa co centro da península. Aqueles que viaxan a través do noso concello poderán deterse a mercar productos típicos na feira que se celebra o primeiro sábado de cada mes. 
Natureza e Arquitectura 

Monte de Castrodiz, onde os mouros enterraron o seu ouro

        O punto máis elevado atópase no Monte do Seixo (Serra do Cando) con 1.024 m, onde se ten instalado recentemente un parque eólico de considerables dimensións, así como un refuxio para a escola municipal de parapente que funciona con notable éxito naquelas alturas dende hai xa varios anos. Esta zona foi incluida na Rede Natura 2000 debido á súa singularidade e riqueza floral, con amplia existencia de:

    

O río Lérez constitúe o principal cauce fluvial, albergando o famoso coto de pesca Lérez-Castro. Daí a recoñecida fama das troitas de Cerdedo, atractivo gastronómico por excelencia do concello, xunto coa galiña ó sal e a bincha (postre doce cuxa festa de exaltación se celebra no Antroido).  Ademáis, o noso río serve de magnífico escenario para o percorrido da Ruta das Pontes do Lérez, ruta de sendeirismo de dificultade media cunha lonxitude de 29 quilómetros e que une os concellos de Cerdedo e Forcarei. Esta ruta iníciase no famoso lugar de Pedre, coincidindo co paso dunha vía romana secundaria que atravesa a famosa Ponte Pedre, de orixe romana.

Fermosa beira do Lérez nas faldas do Monte Seixo

      
  Esta ponte é o símbolo do principal atractivo turístico do concello: o conxunto arquitectónico do lugar de Pedre. Éste, que se atopa arredor da famosa Eira Grande na que existen varias ducias de canastros perfectamente rehabilitados, recibe tamén o nome do "Combarro do interior" por ser unha das mostras da arquitectura rural do medioevo mellor conservadas do país. 
Eira Grande de Pedre

Outro conxunto similar pódese atopar no Eirado de Filgueira, onde tamén hai un bo número de canastros arredor da hermida. Non podemos esquecer o espectacular conxunto arquitectónico da igrexa parroquial de Santo Tomé de Quireza, cun cruceiro de gran beleza e espectaculares dimensións. En resume, cada recuncho do noso concello é unha mostra (cruceiros, petos, hermidas) da herdanza daquela recoñecida terra de canteiros que foi esta bisbarra noutro tempo.

Adro de Quireza